Παλιά Πόλη Κυπαρισσίας

Συντήρηση και Πρόοδος - Νάσος Σμέρδης

Με αφορμή το βιβλίο του Δήμου Χριστόπουλου ¨Το Σταυροπάζαρο¨)

 

Ζω τα τελευταία 10 χρόνια σαν μόνιμος κάτοικος της Παλιάς Πόλης.

Ακούω και εγώ από τον πεθερό μου (γέννημα θρέμμα Πίσωρουγιώτης), να αναπολεί τη ζωντάνια του Σταυροπάζαρου και να εξιστορεί διάφορα γεγονότα. Τη ζωή και τη δράση της «Πάνω Πόλης».

Τα σχολεία και τα μαγαζιά. Πρόσωπα και ιστορίες της καθημερινότητας. Των μεταγωγών, τις φυλακές, την Πίσω ρούγα, τον Πούρκο, το κάστρο με τους Ιταλούς, τον Καϊάφα, τον Μπακολιά τον Ζήρα τον Γεωργακόπουλο και πολλά άλλα που έχουν χαραχθεί στην καρδιά του.

Όλα να περνάνε μπροστά του σαν ταινία που δεν λέει να τελειώσει.

Μετά ήρθε ο μαρασμός.

Να κλείνει το ένα μαγαζί πίσω απ’ το άλλο. Να ξεριζώνεται η αγορά και μαζί με αυτήν και η ανάπτυξη της πόλης. Όπως λέει και ο πεθερός μου, νοικοκυραίοι άνθρωποι να πουλούν τις περιουσίες τους όσο-όσο και να πηγαίνουν θυρωροί στην Αθήνα για να μείνουν στο υπόγειο διαμερισματάκι του θυρωρείου.

Εγώ όμως σαν «φερτός» μη γνωρίζοντας πρόσωπα και πράγματα, δεν μπορώ να συγκρατήσω στη μνήμη μου όλον αυτόν τον πλούτο της παράδοσης της Παλιάς Πόλης.

Με αφορμή το εξαιρετικό βιβλίο του κυρίου Χριστόπουλο και αφού το διάβασα «μονορούφι», πήρα το χάρτη ανά χείρας και ξεκίνησα την πορεία μου στο Σταυροπάζαρο.

Σταματούσα μπροστά από κάθε μαγαζί της εποχής και έμπαινα νοερά και σιγά-σιγά στο κλίμα της εποχής.

Άρχισα να μυρίζω τα αρώματα από τα μπαχαρικά, τη μυρωδιά της παστής σαρδέλας, και της κρασοταβέρνας.

Άκουγα στα αυτιά μου το κροτάλισμα από της οπλές των αλόγων, και την οχλοβοή του κόσμου.

Άκουγα τους μαγαζάτορες να διαφημίζουν την πραμάτεια τους.

Εντυπωσιάστηκα από την πληθώρα των μαγαζιών και από τον πλούτο τους.

Εκατό και πλέον μαγαζιά, μικρά-μεγάλα.

Και από αυτά;

Μεγάλο βιβλιοπωλείο, καπνομάγαζα, μοδιστράδικα, οπλουργεία, σαγματοποιείο, εργαστήρι κασσιτερώματος χάλκινων σκευών, φαρμακεία, ξενοδοχεία, μπακάλικα και ταβέρνες.

Κουρεία, καφενεία, φούρνους, ακόμα και φερετροποιείο.

Απέραντος και συνάμα λιτός ο πλούτος της ζωής της Παλιάς Πόλης.

Έφυγα κουβαλώντας στην πλάτη μου το βάρος αυτού του πλούτου.

Σήκωσα τα μάτια μου και αντίκρισα με πόνο ψυχής μία ασέβεια προς αυτό το μνημείο.

Κεραίες τηλεοράσεων, καλώδια να γαζώνουν τον ουρανό, κολόνες να θρυμματίζουν τα καλντερίμια και την ψυχή μας, τσιμέντα να ισοπεδώνουν τα αριστουργήματα των καλντεριμιών και τους εαυτούς μας.

Μετά κοίταξα τη βοήθεια που δώσαμε εμείς (σαν σύγχρονοι κάτοικοι της Παλιάς Πόλης), σε όλη αυτή την κακοποίηση.

Αλουμίνιο στης πόρτες και τα παράθυρα, πλαστικές καρέκλες, δεξαμενές και ηλιακοί θερμοσίφωνες στις σκεπές (σαν τεράστια στόματα) έτοιμοι να μας κατασπαράξουν, συρμάτινες περιφράξεις έτοιμες να μας φυλακίσουν.

Δεν έχουμε άλλα περιθώρια φώναξα από μέσα μου. Ας σταματήσουμε εδώ και να αρχίσουμε ξανά να διορθώνουμε ότι χαλάσαμε. Περπατάμε καθημερινά σε ένα μουσείο. Δεν πρέπει να αφήνουμε πίσω μας τη φθορά και την καταστροφή. Οφείλουμε να το σεβαστούμε.

Δεν παραδίδουμε στους ερχόμενους χρήματα και υλικά αγαθά μόνο.

Παραδίδουμε και πολιτισμό. Και με αυτήν την κακοποίηση δεν μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι για αυτό που αφήνουμε.

Σ΄ αυτό όλοι πρέπει να είμαστε συνδρομητές. Δεν περισσεύει κανένας. Ο Σύλλογος για την προστασία και αναβίωση της άνω πόλης της Κυπαρισσίας. Η Αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία για την προστασία και ανάδειξη της Παλιάς Πόλης. Οι σύλλογοι της πόλης, ο Δήμος Κυπαρισσίας, μέχρι και ο κάθε πολίτης χωριστά οφείλει να κάνει έναν αγώνα για τη σωτηρία της φυσιογνωμίας της πόλης μας.

Η προστασία και ανάδειξη της παλιάς πόλης δεν έχει να κάνει μόνο με την συντήρηση ενός μουσείου, αλλά έχει να κάνει και με την πρόοδο της.

Έχουμε την τύχη να ζούμε εδώ.

Εδώ θα γεννήσουμε και θα παντρέψουμε τα παιδιά μας, εδώ θα χαρούμε τα εγγόνια μας.

Εδώ θα μοχθήσουμε για τον καθημερινό μας βίο, εδώ θα φτιάξουμε τη φωλιά μας.

Εδώ θα γλεντήσουμε και θα κλάψουμε……..Εδώ θα πεθάνουμε.

Θα αφήσουμε έτσι κι΄ αλλιώς τα σημάδια μας στο πέρασμά μας. Θα αφήσουμε την προκοπή μας και την πρόοδό μας.

Και η πρόοδός μας περνάει μέσα από την συντήρηση του πολιτισμού που μας άφησαν οι πρόγονοί μας. Τότε θα δούμε με καμάρι να ξανά ζωντανεύει η παλιά πόλη και να γεμίζουν τα σοκάκια της.

Κλασικό παράδειγμα το καφέ 11+11 που η παρέμβαση του στο οίκημα ανέδειξε στο έπακρο την αξία της πόλης και… πολλά παραδείγματα κακοποίησης που την εξευτελίζουν.

Όλοι μας μπορούμε με ένα μικρό αλλά καθημερινό λιθαράκι να αναδείξουμε την έτσι και αλλιώς υπάρχουσα αξία της πόλης μας.

Για αυτό οι δύο αντίθετες έννοιες «Συντήρηση και πρόοδος», εδώ έρχονται να ενωθούν και να βαδίσουν χέρι-χέρι για να έχουμε μία πόλη που με καμάρι θα ζήσουμε εμείς και θα παραδώσουμε στους απογόνους μας.

Κυπαρισσία, 12 Ιουνίου 2009

Σμέρδης Νάσος